Het grutto-seizoen gaat nu echt los! In de afgelopen weken
hebben de mannetjes gevochten om een territorium en zich ontzettend uitgesloofd
voor de vrouwtjes: eindeloze baltsvluchten, en verschillende mooie nestkuiltjes
maken. De vrouwtjes spelen dan ‘hard to get’: ze checken schijnnbaar argeloos
de verschillende nestopties en kiezen na een tijd. Inmiddels hebben steeds meer
paartjes een vast nest en twee dagen na pasen heb ik het eerste, vroege nest
met eieren gevonden :) Daarna heeft het een tijdje geduurd voordat de anderen
begonnen (door koude periode met nachtvorst?), maar nu worden er aan de lopende band eieren gepoept! Grutto`s leggen vier eieren, verdeeld over vijf dagen. Vanaf het laatste ei wordt het legsel pas bebroed (ruim 3 weken lang) en dan komen ze uit. De nesten liggen goed verstopt en je kijkt er makkelijk over heen door de schutkleur. We vinden nesten daarom vooral door goed op de ouders te letten: eerst korte bezoekjes en later verstopte, broedende vogels. Als we dan een nest vinden, leggen we de eieren kort in een bakje met water om te kijken hoe oud ze zijn. Hoe langer de eieren bebroed zijn, hoe meer ze gaan drijven. We weten dan redelijk precies wanneer ze uit gaan komen, en kunnen het nest dan lange tijd met rust laten.
Ik doe veldwerk in zeven polders waarvan zes met intensieve
veehouderij en één extensieve polder (de Haanmeerpolder, beheerd door Staatsbosbeheer).
Intensief betekend onder andere: grote percelen zonder greppeltjes, één soort
gras zonder bloemen/kruiden, erg lage waterstand (zodat je eerder en met
zwaardere machines het land op kan) en vroeg maaien.Veel boeren houden de koeien het hele jaar op stal, beginnen vroeg met maaien en brengen het dan naar de koeien: veel efficiënter... Extensief beheerd land betekend het
tegenovergestelde: een vochtige bodem en afwisseling in de vegetatie. Die kruidenrijkheid levert veel insecten op en in vochtige bodem zitten de wormen veel hoger en dus bereikbaarder. Op dit soort percelen lopen wat koeien rond (die praktisch geen bedreiging vormen voor de nesten) en maaien gebeurd meestal pas na 15 juni. Voor de ei-fase is vooral het vroege maaien een ramp,want veel nesten worden gewoon meegemaaid. Op extensief land is de kans dat de eieren na het leggen ook daadwerkelijk uitkomen daarom bijna twee keer zo hoog. Dat weten die grutto`s blijkbaar ook, want de nestdichtheid was de laatste jaren 6 keer hoger op
extensief beheerd land dan in de intensieve polders!
De Haanmeerpolder is dan ook echt genieten met zo`n 100 broedpaartjes grutto, maar ook veel broedende veldleeuwerikken, tuureluurs en een tapuitenpaar. Ik heb daar nog maar 15 nesten gevonden, dus ik kan maar beter aan het werk gaan ;)
 |
| Grutto-nest! |
 |
| Als het nest bebroed wordt, liggen de eieren met de punt naar elkaar toe. |
 |
| Extensief beheerde polder De Haanmeer. |
 |
| Intensieve polder Het Hooge Land. |
